Whois Nedir? Alan Adı Sahiplik Sorgulama Nasıl Yapılır?
Kısa yanıt: Whois, bir alan adının kim tarafından ne zaman kaydedildiğini, ne zaman sona ereceğini ve hangi kayıt operatörü ile nameserver'ları kullandığını gösteren herkese açık bir sorgulama protokolüdür. Bir alan adı almadan önce geçmişini kontrol etmek, marka ihlallerini tespit etmek veya teknik bir soruna kimin muhatap olduğunu bulmak için kullanılır. Kendi alan adınızı veya satın almayı düşündüğünüz bir domaini Whois Sorgulama aracımızla saniyeler içinde kontrol edebilirsiniz.
Whois Nedir?
Whois ("who is" — kim) kelimesinden gelir ve 1980'lerden bu yana internet alan adlarının ve IP bloklarının sahiplik bilgilerini sorgulamak için kullanılan bir protokoldür. Her alan adı kaydedildiğinde, kayıt operatörü bu bilgiyi merkezi bir veri tabanına işler ve bu veriler whois sorgu araçları üzerinden herkes tarafından görüntülenebilir hale gelir.
Whois sistemi, internetin şeffaflığını sağlayan temel yapı taşlarından biridir: bir alan adının arkasında kimin olduğunu, ne zaman kaydedildiğini ve teknik olarak kime ulaşılması gerektiğini bilmek, hem bireysel kullanıcılar hem de kurumlar için güven ve hesap verebilirlik sağlar.
Whois Sorgusunda Hangi Bilgiler Görünür?
Bir alan adı için whois sorgusu yaptığınızda tipik olarak şu bilgilere ulaşırsınız:
- Kayıt tarihi (creation date): Alan adının ilk kaydedildiği tarih
- Bitiş tarihi (expiration date): Alan adının yenilenmesi gereken tarih
- Kayıt operatörü (registrar): Alan adının hangi firma üzerinden kaydedildiği
- Nameserver bilgileri: Alan adının DNS kayıtlarının hangi sunucularda tutulduğu
- Domain durumu (status): Örneğin "clientTransferProhibited" gibi transfer kilidi bilgileri
- Sahip bilgileri (registrant): Whois gizliliği aktif değilse ad, kurum, e-posta gibi iletişim bilgileri
Nameserver ve DNS kayıtlarının whois bilgisiyle ilişkisini daha detaylı öğrenmek isterseniz DNS Nedir? DNS Türleri Nelerdir? yazımıza göz atabilirsiniz.
Whois Sorgulama Nasıl Yapılır?
Whois sorgulaması yapmak oldukça basittir ve teknik bilgi gerektirmez:
- Whois Sorgulama sayfamızı açın.
- Sorgulamak istediğiniz alan adını (örneğin "ornek.com") arama kutusuna yazın.
- Sorgula butonuna basarak sonucu görüntüleyin.
- Alan adı kayıtlıysa kayıt tarihi, bitiş tarihi, kayıt operatörü ve nameserver bilgilerini; kayıtlı değilse "müsait" durumunu görürsünüz.
Yeni bir alan adı almadan önce whois sorgusuyla adın gerçekten müsait olduğunu teyit etmek, hatalı başvuru ve zaman kaybını önler. Adı müsaitse doğrudan alan adı kayıt ekranımızdan işleminizi tamamlayabilirsiniz.
Whois Gizliliği (Whois Privacy) Nedir?
Whois sisteminin şeffaflığı bazı durumlarda bir mahremiyet sorununa da dönüşebilir: varsayılan ayarlarda alan adı sahibinin adı, adresi, telefonu ve e-postası herkese açık şekilde görüntülenebilir. Bu durum spam, istenmeyen pazarlama aramaları ve kötü niyetli kullanım risklerini artırabilir.
Whois gizliliği (whois privacy / privacy protection) hizmeti, gerçek iletişim bilgileriniz yerine kayıt operatörüne ait vekil (proxy) bilgilerin görüntülenmesini sağlar; böylece alan adınızın sahipliği teknik olarak doğrulanabilir kalırken kişisel bilgileriniz korunur. Tüm alan adı kayıtlarımızda bu koruma ücretsiz Whois Koruması olarak sunulmaktadır, ayrıca bir ücret ödemenize gerek yoktur.
.tr Uzantılı Alan Adlarında Whois Nasıl Çalışır?
Türkiye'nin ".tr" uzantısını yöneten TRABİS sistemi, kişisel verilerin korunması mevzuatı gereği whois çıktısını global uzantılara göre daha sınırlı tutar. .tr uzantılı bir alan adında genellikle sahibin kimlik bilgileri yerine yalnızca kayıt operatörü, kayıt/bitiş tarihleri ve nameserver bilgileri herkese açık şekilde gösterilir. Belgeli .tr uzantıları (av.tr, edu.tr, gov.tr gibi) hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz TR Alan Adı Gerekli Belgeler yazımızı inceleyebilirsiniz.
Whois Sorgusu Hangi Durumlarda İşinize Yarar?
- Alan adı satın almadan önce: Adın gerçekten müsait olduğunu ve varsa geçmiş kayıt bilgilerini kontrol etmek için.
- Marka koruma: Marka adınızı içeren bir alan adının kim tarafından ve ne zaman kaydedildiğini tespit etmek için.
- Teknik/idari iletişim: Bir web sitesiyle ilgili teknik bir soruna kimin muhatap olduğunu bulmak için.
- Alan adı transferi öncesi: Transfer kilidi (status) bilgisini ve mevcut kayıt operatörünü doğrulamak için — bu süreç hakkında Alan Adı Transfer sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
- Dolandırıcılık şüphesi: Şüpheli bir web sitesinin ne zaman kurulduğunu ve kayıt geçmişini görmek için.
Whois Bilgisi Nasıl Güncel Tutulur?
ICANN kuralları gereği alan adı sahiplerinin whois bilgilerini güncel tutması gerekir; yanlış veya eski iletişim bilgileri, bazı durumlarda alan adının askıya alınmasına yol açabilir. Sahiplik veya iletişim bilgilerinizde bir değişiklik olduğunda bu bilgileri güncellemek için destek talebi oluşturabilir, tüm kayıt ve yenileme süreçleri hakkında genel bilgi almak isterseniz Alan Adı Prosedürleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Whois nedir?
Whois, bir alan adının kim tarafından, hangi tarihte kaydedildiğini, ne zaman sona ereceğini ve hangi nameserver'ları kullandığını gösteren herkese açık bir sorgulama sistemidir.
Whois sorgulama nasıl yapılır?
Bir whois sorgulama aracına sorgulamak istediğiniz alan adını yazıp aratmanız yeterlidir. Sonuç olarak kayıt tarihi, bitiş tarihi, kayıt operatörü ve nameserver bilgileri listelenir.
Whois gizliliği (whois privacy) nedir?
Whois gizliliği, alan adı sahibinin ad, adres, telefon ve e-posta gibi kişisel bilgilerinin whois sorgu sonuçlarında herkese açık gösterilmesi yerine gizlenmesini sağlayan bir koruma hizmetidir.
.tr uzantılı alan adlarında whois bilgisi görünür mü?
TRABİS sistemi, kişisel veri koruması gereği .tr uzantılı alan adlarında sahip bilgilerini varsayılan olarak sınırlı gösterir; genellikle sadece kayıt operatörü ve nameserver bilgileri herkese açık olarak görüntülenir.
Whois sorgusu neden yapılır?
Whois sorgusu; bir alan adının müsait olup olmadığını kontrol etmek, satın almadan önce sahiplik geçmişini öğrenmek, marka ihlali veya dolandırıcılık şüphesi durumunda sorumluyu tespit etmek ve teknik/idari iletişim bilgilerine ulaşmak için kullanılır.
Alan adınızı sorgulamak için Whois Sorgulama aracımızı kullanabilir, sorularınız için iletişim sayfamızdan veya Bilgi Bankası'ndan bize ulaşabilirsiniz.
